RSI (Relative Strength Index) Nedir, Nasıl Kullanılır?
RSI (Relative Strength Index / Göreceli Güç Endeksi), bir varlığın son dönemdeki fiyat hareketlerine bakarak "aşırı alınmış" ya da "aşırı satılmış" olup olmadığını ölçen bir momentum göstergesidir. 1978'de J. Welles Wilder tarafından geliştirilen RSI, 0 ile 100 arasında bir değer üretir ve bu basitliği sayesinde teknik analizde en yaygın kullanılan indikatörlerden biri haline gelmiştir.
Kısacası RSI, "fiyat son zamanlarda ne kadar hızlı ve güçlü hareket etti?" sorusuna sayısal bir cevap verir — yön değil, hızı ve gücü ölçer.
RSI Nasıl Hesaplanır?
RSI hesaplaması, genellikle 14 periyotluk (14 gün, 14 saat, seçilen zaman dilimine göre değişir) ortalama kazanç ve ortalama kayıp oranına dayanır:
RSI = 100 − [100 / (1 + RS)]
Burada RS (Relative Strength), belirlenen periyottaki ortalama kazancın ortalama kayba bölünmesiyle bulunur. Formülü ezberlemek gerekmez — bugün hemen hemen her grafik platformu (TradingView, MetaTrader vb.) RSI'ı otomatik çizer. Önemli olan, ortaya çıkan sayının ne anlama geldiğini bilmek.
70 ve 30 Seviyeleri Ne Anlama Gelir?
RSI yorumlanırken en çok referans verilen iki eşik değeri şunlardır:
RSI > 70 — Aşırı alım (overbought): Fiyat kısa vadede çok hızlı yükselmiş olabilir. Bu, bir düzeltme veya geri çekilme ihtimalinin arttığına işaret eder, ama tek başına "hemen düşecek" anlamına gelmez.
RSI < 30 — Aşırı satım (oversold): Fiyat kısa vadede çok hızlı düşmüş olabilir. Bu da bir tepki yükselişi ihtimalini artırır, ancak güçlü bir düşüş trendinde RSI uzun süre 30'un altında kalabilir.
RSI ≈ 50: Alıcı ve satıcı gücünün dengede olduğu, net bir momentum sinyali vermeyen bölge olarak kabul edilir.
RSI Uyumsuzluğu (Divergence) Nedir?
RSI'ın en güçlü sinyallerinden biri, fiyatla göstergenin birbirinden ayrıştığı durumlar — yani uyumsuzluk (divergence) — olarak kabul edilir:
Boğa uyumsuzluğu: Fiyat yeni bir dip yaparken RSI daha yüksek bir dip oluşturuyorsa, düşüş momentumunun zayıfladığına ve olası bir yükseliş dönüşüne işaret edebilir.
Ayı uyumsuzluğu: Fiyat yeni bir zirve yaparken RSI daha düşük bir zirve oluşturuyorsa, yükseliş momentumunun zayıfladığına ve olası bir düşüş dönüşüne işaret edebilir.
RSI Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Burada dürüst olmak gerekir: RSI, tek başına al-sat kararı verecek sihirli bir gösterge değildir. Özellikle güçlü trend dönemlerinde RSI uzun süre aşırı alım veya aşırı satım bölgesinde kalabilir — bu durumda "70'i geçti, düşecek" diye erken pozisyon kapatmak zarara yol açabilir.
Deneyimli traderlar genellikle RSI'ı tek başına değil, trend yapısı, destek-direnç seviyeleri ve hacim gibi diğer araçlarla birlikte değerlendirir. Ayrıca kısa periyotlu (ör. 14'ten düşük) RSI ayarları daha fazla sinyal üretir ama yanlış sinyal oranı da artar.
Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.